Educatieve informatie over stress en mentale gezondheid, geen medisch advies, niet door een arts beoordeeld. Ben je in levensgevaar? Bel 112. Denk je aan zelfdoding: bel gratis 113 (113.nl). Lees meer →
Burn-out en herstel

Terugval na burn-out: wat er in Nederland werkelijk gemeten is

Ben je in levensgevaar? Bel 112. Denk je nu aan zelfbeschadiging of zelfdoding zonder direct levensgevaar: 113 Zelfmoordpreventie is dag en nacht bereikbaar. Bel gratis 113 (ook via 0800-0113) of chat via 113.nl. Anoniem. Buiten crisis: je huisarts, of buiten kantooruren de huisartsenpost of de crisisdienst.

Vrouw fietst ontspannen langs een gracht naar huis na het werk
Snel antwoord

Ongeveer een op de vijf Nederlandse werknemers verzuimde opnieuw door psychische klachten nadat ze daar eerder voor waren uitgevallen. De meeste mensen vallen dus niet opnieuw uit. Gebeurt het wel, dan vaak al in het eerste jaar na de terugkeer. Het komt vaker voor bij een lagere sociaaleconomische positie, bij eerder verzuim en bij somberheid of angst die doorloopt. Lang thuisblijven maakt terugkeren eerder moeilijker. Begeleiding na de terugkeer gaf in één onderzoek minder vaak opnieuw verzuim. De bedrijfsarts kan je helpen je eigen vroege signalen te herkennen.

In dit artikel
  1. Hoe groot is de kans dat je opnieuw uitvalt?
  2. Wanneer komt een terugval meestal?
  3. Bij wie gebeurt het vaker?
  4. Is er iets wat opnieuw uitvallen minder vaak maakt?
  5. Helpt het om langer thuis te blijven?
  6. Wat kun je na je terugkeer zelf doen?
  7. Wanneer naar je huisarts?
  8. Wat je hieruit kunt meenemen
  9. Veelgestelde vragen
  10. Hulp en ondersteuning
  11. Bewijsoverzicht


Je werkt weer, misschien nog niet al je uren. Na een drukke week of een korte nacht komt de gedachte vanzelf: begint het opnieuw? Hoe groot is die kans echt en wat helpt om aan het werk te blijven?

Hoe groot is de kans dat je opnieuw uitvalt?

De meeste mensen vallen na hun terugkeer niet opnieuw uit. Van bijna tienduizend Nederlandse werknemers die voor het eerst verzuimden door psychische klachten, verzuimde ongeveer een op de vijf later opnieuw om zulke klachten1. In een later onderzoek onder Nederlandse werknemers viel bijna een op de zes binnen drie jaar na volledige terugkeer opnieuw langdurig uit door psychische klachten2.

Die getallen tellen wie zich opnieuw ziek meldde. Een cijfer voor het terugkomen van de klachten zelf, los van verzuim, noemt de richtlijn van huisartsen, bedrijfsartsen en psychologen niet. Ze noemt de cijfers over hoe vaak overspanning en burn-out voorkomen onbetrouwbaar, omdat de definities verschillen3.

Wanneer komt een terugval meestal?

Gebeurt het, dan meestal in de eerste jaren na je terugkeer. Vaak is het al in het eerste jaar.

Bij Nederlandse werknemers kwamen negen van de tien terugvallen binnen drie jaar, de helft al binnen ongeveer tien tot elf maanden na de terugkeer14. In een ander onderzoek kwam de helft van de terugvallen binnen ongeveer vijftien maanden. Na verzuim door stemmingsklachten kwam een terugval daar eerder, rond een half jaar. Die onderzoekers stellen voor dat bedrijfsarts of huisarts een half jaar na je herstel opnieuw met je kijkt hoe het gaat5.

Twee kaarten over wanneer een terugval komt. De meeste mensen vallen na hun terugkeer niet opnieuw uit. Gebeurt het, dan meestal in de eerste jaren na je terugkeer. De helft van de terugvallen komt al binnen ongeveer tien tot elf maanden na de terugkeer. Negen van de tien terugvallen komen binnen drie jaar na de terugkeer. Onderzoekers raden daarom begeleiding aan tot drie jaar na je terugkeer. Bron Koopmans, 2011.
De meeste mensen vallen na hun terugkeer niet opnieuw uit
Orvinda

Onderzoekers raden daarom begeleiding aan tot drie jaar na je terugkeer1. Merk je in die tijd je oude signalen weer, bespreek het dan vroeg met je bedrijfsarts.

Bij wie gebeurt het vaker?

Opnieuw uitvallen komt vaker voor in bepaalde omstandigheden. De onderzoeken keken naar zaken als inkomen, eerder verzuim en klachten, niet naar hoe hard iemand zijn best deed.

Drie dingen komen steeds terug: minder inkomen of opleiding, eerder verzuim en klachten die nog niet weg zijn. Mensen met een lagere sociaaleconomische positie (bijvoorbeeld minder inkomen of opleiding) vallen vaker opnieuw uit, net als mensen die eerder kort of eerder door psychische klachten verzuimden6. Somberheid of angst kan meespelen. Bij Nederlandse werknemers viel vaker opnieuw langdurig uit wie eerder was uitgevallen door een stemmings- of angststoornis, of wie de vorige keer korter had verzuimd2. In een ander onderzoek verzuimde ruim een kwart van de mensen die na een burn-out of depressie weer begonnen binnen een jaar opnieuw. Wie bij de start nog veel somberheid of angst had viel daar vaker opnieuw uit7.

Zulk onderzoek laat zien dat twee dingen samen voorkomen. Of het een het ander veroorzaakt, blijkt daar niet uit. Lopen je klachten door nu je weer werkt, lees dan over een burn-out die blijft hangen.

Is er iets wat opnieuw uitvallen minder vaak maakt?

In één onderzoek wel: begeleiding in de periode na je terugkeer.

Bij werknemers die na psychische klachten weer aan het werk waren, gaf begeleiding gericht op het oplossen van problemen minder vaak opnieuw verzuim, gemeten over een jaar. De onderzoekers benadrukken dat aandacht na de terugkeer blijvend nodig is8. Aanpassingen op de werkplek lieten bij psychische klachten geen voordeel zien voor blijvend terugkeren9. Het bewijs daarover is beperkt, omdat er bij deze groep weinig en zwak onderzoek is gedaan. Dat maakt een gesprek over je werk niet zinloos.

Begeleiding hoeft dus niet te stoppen op de dag dat je weer al je uren werkt.

Helpt het om langer thuis te blijven?

Lang thuisblijven maakt terugkeren eerder moeilijker dan makkelijker. Volgens de NHG-Standaard Overspanning en burn-out maakt langer dan drie maanden verzuimen de kans op een geslaagde terugkeer kleiner en de kans om je werk te verliezen groter. Ben je thuis, dan is het advies om die periode te beperken. Werk je nog, dan is het advies om voor een deel te blijven meedoen. Alleen rust maakt burn-outklachten vaak tijdelijk erger10.

Ook de samenwerking om je heen telt. Werken hulpverleners langs elkaar heen, dan kan dat het herstel en de terugkeer vertragen en de kans op terugval vergroten3.

Hoe herstel in fases verloopt, lees je in hoe lang een burn-out duurt. Over de stappen terug naar je werk gaat weer aan het werk na een burn-out.

Wat kun je na je terugkeer zelf doen?

Naast rust is het goed om actief te blijven, met bewegen en dingen die je fijn vindt. Volgens Thuisarts word je zo sneller beter en helpt het om niet opnieuw een burn-out te krijgen. Daarnaast is het zinvol om terug te kijken: wat leidde tot je uitval en wat kun je daar nu aan veranderen11? Meer over de weg terug staat in herstellen van een burn-out.

Op je werk telt ook wat het werk van je vraagt. Deskundigen noemen bij verzuim door depressie hoeveel zeggenschap je hebt, wat je werk mentaal van je vraagt en hoe betrokken je bent als punten die aan te passen zijn12. Dat zijn goede onderwerpen voor een gesprek met de bedrijfsarts. Meer daarover lees je bij werkdruk en werkstress en grenzen stellen op je werk.

De bedrijfsarts begeleidt je tot je helemaal terug bent. Samen bespreek je hoe je voorkomt dat je opnieuw thuis komt te zitten13. Daar hoort bij dat je je vroege signalen leert herkennen en weet wat je doet als ze terugkomen14.

Wat je zelf kunt doen
Schrijf op welke eerste signalen je merkte voordat je uitviel. Weet je niet meer goed welke het waren, dan helpt signalen van een burn-out je op weg. Neem dat lijstje mee naar je volgende gesprek met de bedrijfsarts.

Wanneer naar je huisarts?

Je huisarts is de plek als een van deze dingen speelt15:

  • Het lukt je niet om de spanning minder te maken: je wilt er hulp bij. Maak dan een afspraak.
  • Er komen klachten bij: je krijgt bijvoorbeeld angst of paniekaanvallen, of je wordt steeds somberder.
  • Het gaat achteruit: werken lukt niet meer, uit bed komen wordt steeds moeilijker of je eet steeds slechter.
  • Alcohol of drugs: je drinkt te veel of je bent drugs gaan gebruiken.
  • Anderen maken zich zorgen: mensen om je heen zijn ongerust over je.
  • Je werk speelt mee: of door de spanning lukt werken minder goed. Praat er dan met je werkgever over en neem contact op met de bedrijfsarts16. De bedrijfsarts kan je helpen vroege signalen te herkennen en te weten wat je dan doet14.
  • Gedachten aan zelfdoding: bel dan direct gratis 113 of chat via 113.nl. Bij direct levensgevaar: bel 112.

Wat je hieruit kunt meenemen

De meeste mensen die na psychische klachten weer aan het werk gaan vallen niet opnieuw uit. Gebeurt het wel, dan vaak in het eerste jaar. Het komt vaker voor bij minder inkomen of opleiding, eerder verzuim en klachten die nog niet weg zijn. Lang thuisblijven maakt terugkeren eerder moeilijker. Begeleiding na je terugkeer gaf in één onderzoek minder vaak opnieuw verzuim. De belangrijkste stap voor vandaag: schrijf op welke signalen je merkte voordat je uitviel en neem dat mee naar je bedrijfsarts.

Veelgestelde vragen

Klopt het dat dertig tot veertig procent opnieuw klachten krijgt?

Dat cijfer gaat rond, maar het staat niet in de NHG-Standaard Overspanning en burn-out10. Het staat ook niet in de gezamenlijke richtlijn van huisartsen, bedrijfsartsen en eerstelijnspsychologen3. De Nederlandse onderzoeken tellen alleen wie opnieuw verzuimt. Dat is ongeveer een op de vijf of zes. Voor het terugkomen van de klachten zelf staat in deze bronnen geen cijfer.

Is er een apart cijfer voor burn-out?

Nee. De Nederlandse cijfers tellen overspanning, angst en somberheid samen1. Het andere onderzoek met ruim een kwart opnieuw verzuim ging over mensen na een burn-out of een depressie, ook samen genomen7.

Spelen je leeftijd of geslacht mee?

Daar wijzen de onderzoeken niet één kant op. In twee Nederlandse onderzoeken vielen vrouwen en mannen even vaak opnieuw uit. In een daarvan maakten ook leeftijd en dienstjaren niet uit12. Een ander onderzoek vond bij vrouwen onder de 45 vaker terugval dan bij vrouwen van 45 en ouder4.

Werkt een uitgebreid traject buiten je werk beter?

In Denemarken kregen mensen met psychische klachten die vanwege verzuim een uitkering hadden een uitgebreid traject los van hun werkplek. Ze keerden daarna niet blijvender terug. Het traject gaf mogelijk zelfs meer verzuimdagen17. Hoe dat in Nederland uitpakt, is niet bekend.


Hulp en ondersteuning

In nood: bel 112. Denk je aan zelfdoding, bel of chat dan dag en nacht met 113 Zelfmoordpreventie.

  • Huisarts of POH-GGZ: voor een gesprek en verwijzing
  • Bedrijfsarts: als je werk meespeelt
  • MIND Hulplijn: 0900-1450 (werkdagen) · De Luisterlijn: 088 0767 000 (dag en nacht)

Bewijsoverzicht

Het label zegt hoe sterk het onderzoek achter een uitspraak is, niet hoe goed iets bij jou werkt.

Uitspraak Bewijslabel Wat het bewijs wel zegt Wat het niet zegt Bron
Probleemoplossende begeleiding na de terugkeer gaf minder vaak opnieuw verzuim REDELIJK Eén onderzoek bij werknemers met psychische klachten, over een jaar Of het langer werkt, of het bij burn-out apart werkt 8
Lagere sociaaleconomische positie en het soort eerder verzuim gaan samen met opnieuw uitvallen REDELIJK Na weging van het bewijs bleven deze twee overeind Dat ze de oorzaak zijn In’t 6
Een stemmings- of angststoornis en een kortere vorige uitval gingen samen met opnieuw langdurig uitvallen, leeftijd, geslacht en dienstjaren niet BEPERKT Samenhang in één groot onderzoek Oorzaak, en of het voor burn-out apart geldt 2
Meer somberheid en angst bij de start van de terugkeer ging samen met opnieuw verzuim BEPERKT Samenhang bij mensen na burn-out of depressie Oorzaak, en of behandelen ervan terugval voorkomt 7
Werkplekinterventies bij psychische problemen lieten geen effect zien op blijvend terugkeren BEPERKT Weinig en zwak onderzoek bij deze groep Dat overleg met je werk zinloos is 9
Een uitgebreid traject los van de werkplek verbeterde blijvende terugkeer niet BEPERKT Geen voordeel, mogelijk meer verzuimdagen, in Denemarken Hoe het in Nederland uitpakt 17

Bronnen

  1. Koopmans PC, Bültmann U, Roelen CA et al. (2011). Recurrence of sickness absence due to common mental disorders. Int Arch Occup Environ Health. PMID: 20449605 bron
  2. Mulder M, Kok R, Aben B et al. (2025). Incidence Rates and Predictors of Recurrent Long-Term Mental Sickness Absence Due to Common Mental Disorders. J Occup Rehabil. PMID: 39066861 bron
  3. MDRL Een lijn in de eerste lijn bij overspanning en burnout (2011). Multidisciplinaire richtlijn van LVE, NHG en NVAB bron
  4. Koopmans PC, Roelen CA, Bültmann U et al. (2010). Gender and age differences in the recurrence of sickness absence due to common mental disorders: a longitudinal study. BMC Public Health. PMID: 20646271 bron
  5. Norder G, Hoedeman R, de Bruin J et al. (2015). Time to recurrence of mental health-related absence from work. Occup Med (Lond). PMID: 26188192 bron
  6. In't Hout L, van Hees SGM, Vossen E et al. (2025). Factors Related to the Recurrence of Sickness Absence Due to Common Mental Health Disorders: A Systematic Review. J Occup Rehabil. PMID: 38985239 bron
  7. Deprez A, Boets I, Vandenbroeck S et al. (2026). Determinants of Sustainable Return to Work After Burnout or Depression: A Longitudinal Cohort Study. J Occup Rehabil. PMID: 42129002 bron
  8. Arends I, van der Klink JJ, van Rhenen W et al. (2014). Prevention of recurrent sickness absence in workers with common mental disorders: results of a cluster-randomised controlled trial. Occup Environ Med. PMID: 24158311 bron
  9. van Vilsteren M, van Oostrom SH, de Vet HC et al. (2015). Workplace interventions to prevent work disability in workers on sick leave. Cochrane Database Syst Rev. PMID: 26436959 bron
  10. NHG-Standaard Overspanning en burn-out (M110, 2018). Nederlands Huisartsen Genootschap bron
  11. Thuisarts.nl, "Ik heb een burn-out. Hoe word ik beter?". NHG. (laatst gewijzigd 8 mei 2026) bron
  12. Norder G, Roelen CA, van Rhenen W et al. (2012). Predictors of recurrent sickness absence due to depressive disorders--a Delphi approach involving scientists and physicians. PLoS One. PMID: 23284768 bron
  13. Thuisarts.nl, "Ik heb me ziek gemeld met psychische klachten. Hoe kan ik weer aan het werk?". NHG. (laatst gewijzigd 17 sep 2025) bron
  14. Thuisarts.nl, "Het lukt niet goed om weer te werken met mijn psychische klachten". NHG. (laatst gewijzigd 14 feb 2023) bron
  15. Thuisarts.nl, "Ik wil beter omgaan met stress". NHG. (laatst gewijzigd 12 feb 2026) bron
  16. Thuisarts.nl, "Ik heb een burn-out". NHG. (laatst gewijzigd 5 aug 2025) bron
  17. Martin MH, Nielsen MB, Pedersen J et al. (2015). Stability of return to work after a coordinated and tailored intervention for sickness absence compensation beneficiaries with mental health problems: results of a two-year follow-up study. Disabil Rehabil. PMID: 25579668 bron
Ronald de Jong
Oprichter & redacteur · Orvinda

Ordent peer-reviewed onderzoek tot bewijs-gegradeerde uitleg. Geen medische professional; Orvinda is evidence-based en science-led, niet medisch-gereviewd. Lees onze werkwijze →

Deze informatie is educatief en geen medisch advies. Onderzoek beschrijft groepsgemiddelden; wat bij jou past, bespreek je met je huisarts.